De impact van te veel voorraad
Te veel voorraad voelt veiliger dan te weinig maar het gaat gepaard met extra kosten die elk jaar door lopen.
Het kapitaal zit vast. Elke euro voorraad is een euro die je niet kan gebruiken om te investeren of extra te lenen. De plaats kost geld: voorraad bezet magazijnruimte die je huurt of koopt, verwarmt, verlicht en verzekert. De voorraad veroudert: voedingswaren en chemische samenstellingen bederven, technologie raakt voorbijgestreefd, mode en seizoensartikelen verliezen hun moment. Wat te lang blijft liggen, wordt met korting verkocht, afgeschreven of weggegooid.
Een ander effect is onzichtbaar: een hoge voorraad verdoezelt problemen. Slechte voorspellingen, onbetrouwbare leveranciers en trage processen vallen niet op zolang er van alles genoeg ligt.
Hoe geraak je aan te veel voorraad?
Zelden door één grote misser, meestal door stilstand in de instellingen. De bekendste weg is veiligheid: na een pijnlijke stockbreuk zet iemand het bestelpunt wat hoger, en dat blijft zo staan. Er zijn ook stillere wegen. De marktvraag verandert: een artikel dat vorig jaar wekelijks verkocht, verkoopt dit jaar maandelijks. Machines evolueren: een nieuwe generatie gebruikt andere componenten, en de voorraad voor de oude blijft liggen. En componenten verouderen technologisch, waardoor ze vervangen worden door betere alternatieven terwijl ze nog in het magazijn staan.
Geen van die oorzaken is op zich een probleem; ze horen bij een gezond bedrijf. Het probleem ontstaat wanneer niemand actief bijstuurt. Wie zijn bestelpunten en bestelhoeveelheden niet regelmatig opnieuw berekent, blijft bestellen op de vraag van vroeger. Zo blijft de voorraad hoog bij de artikels waar de vraag krimpt. Hoe vaak je dat opnieuw moet berekenen, verschilt per sector en zelfs per product.
Hoe berekenen?
- Kapitaalkost = gemiddelde voorraadwaarde × WACC
- Ruimtekost = gemiddelde voorraadwaarde × ruimtekost%
- Risicokost = gemiddelde voorraadwaarde × risico% (bederf, veroudering, incourantie)
- Jaarlijkse voorraadkost = gemiddelde voorraadwaarde × (WACC + ruimtekost% + risico%)
De kapitaalkost reken je met de WACC van je bedrijf, de gemiddelde vergoeding die je financiers verwachten op het geïnvesteerde kapitaal. Daar staat iets tegenover: de prijs van wat op voorraad ligt, stijgt meestal mee met de markt, al blijf je intussen het risico dragen dat de vraag wegvalt of het artikel veroudert. De ruimtekost dekt magazijn, energie en verzekering; het risico dekt bederf, veroudering en de afschrijving van incourante voorraad, en verschilt sterk per assortiment. Een kwart van de voorraadwaarde per jaar is de klassieke vuistregel voor de som van de drie: een Nederlands praktijkonderzoek kwam bij drie groothandels uit op 26 tot 36%, en ook in de Amerikaanse vakliteratuur geldt 25% als het gangbare gemiddelde. Ken je je eigen componenten, gebruik dan die.
Bereken je jaarlijkse voorraadkost
Wat kost jouw voorraad per jaar?
De gemiddelde waarde over het jaar, tegen inkoopprijs.
De gemiddelde vergoeding die je financiers verwachten. Ken je je WACC niet, neem dan de rente op je bedrijfsfinanciering. Richtwaarde uit praktijkonderzoek: 8 Ã 18% (Durlinger).
Magazijn, energie en verzekering. Richtwaarde: 10 Ã 15% (Durlinger).
Bederf, veroudering en afschrijving van incourante voorraad. Richtwaarde: 2 Ã 30%, sterk afhankelijk van je assortiment (Durlinger).
Jouw inschatting van het deel van je voorraad dat er niet hoeft te liggen.
Per jaar
Totaal
- Kapitaal€ 400.000
- Ruimte€ 500.000
- Risico€ 250.000
Benieuwd wat jouw voorraad kost?
Kort gesprek, daarna een persoonlijke berekening voor jouw situatie.